Organizacja życia i służby na statku - rozkład dnia

2.3 Organizacja życia i służby na statku
 
A. Zaokrętowanie
  1. Podstawę zaokrętowania stanowi lista załogi dostarczona i podpisana przez Dyrektora Biura STAP. Zaokrętowanie kadry i załogi szkolnej następuje z chwila przekazania st. oficerowi lub osobie przez niego wyznaczonej, książeczki żeglarskiej i/lub paszportu do depozytu, przydzielenia do wachty i określenia numeru koi.
  2. Zaokrętowanie oficerów wachtowych powinno wyprzedzać przynajmniej o kilka godzin zaokrętowanie załogi szkolnej w celu umożliwienia st. oficerowi wprowadzenia oficerów w ich obowiązki.
B. Szkolenie
  1. Szkolenie adaptacyjne oficerów przeprowadza kapitan, starszy oficer lub oficer wyznaczony według uznania kapitana legitymujący się stażem oficerskim na STS "Pogoria".
  2. Szkolenie adaptacyjne oficerów obejmuje zapoznanie się z:
    1. niniejszym regulaminem
    2. podręcznikiem oficera wachtowego
    3. rozkładem alarmów, sygnałami i rolami alarmowymi
    4. rozmieszczeniem sprzętu ratowniczego i p. pożarowego
    5. rozmieszczeniem i obsługą urządzeń nawigacyjnych i sygnalizacyjnych
    6. obsługą takielunku i urządzeń pokładowych
  3. Przeprowadzenie szkolenia adaptacyjnego musi być odnotowane w dzienniku
  4. Oficer wachtowy przeprowadza szkolenie swojej wachty w zakresie niniejszego regulaminu, procedur bezpieczeństwa i obsługi statku. Przeprowadzenie szkolenia musi być odnotowane w dzienniku.
  5. Szkolenie załogi szkolnej w zakresie obsługi żagli rejowych przeprowadza st.oficer i/lub bosman przy udziale oficerów wachtowych
 
C. Rozkład dnia
 
Na statku obowiązuje następujący ramowy rozkład dnia:
do 0700 cisza nocna
0700 pobudka
0700 - 0730 toaleta poranna
0730 - 0755 śniadanie
0800
podniesienie bandery i apel poranny.
Po apelu śniadanie wachty nawigacyjnej i wachty gospodarczej.
Klar osobisty
0900 - 1300 prace bosmańskie lub zajęcia programowe
1330 obiad
1500 - 1800 prace bosmańskie lub zajęcia programowe
1830 kolacja
od 2300 cisza nocna
 
D. Rozkład i sposób pełnienia wacht i służb
  1. Ustala się następujące rodzaje służby wachtowej:
    1. wachta nawigacyjna
    2. wachta kotwiczna
    3. wachta gospodarcza
    4. wachta portowa
    5. wachta bosmańska
  2. Obowiązujący rozkład wacht ilustruje załączony grafik, który jest wywieszony w mesie i kabinie nawigacyjnej. 

    Grafik ten stanowi załącznik nr 2 do niniejszego regulaminu. 

Wachta nawigacyjna - Wachta nawigacyjna rozpoczyna się i kończy zbiórką na pokładzie rufowym po stronie nawietrznej, gdzie następuje przydzielenie przez st. wachty stanowisk i udzielenie instrukcji przez oficera wachtowego. Na wachtę żeglarze wychodzą ubrani odpowiednio do warunków atmosferycznych i w pasach bezpieczeństwa. Zadaniem wachty nawigacyjnej jest samodzielne prowadzenie statku a w szczególności:
  • prowadzenie obserwacji wzrokowej i radarowej, przestrzegania prawa drogi, noszenie właściwych świateł i nadawanie sygnałów
  • zapewnienie prawidłowej pracy żagli
  • prawidłowe sterowanie
  • prowadzenie nawigacji
  • prowadzenie nasłuchu radiowego
  • prowadzenie dziennika
Wachta nawigacyjna obsadza następujące stanowiska:
  • służbę obserwacyjna - 2 osoby na dziobie i 1 na rufie
  • sternika
  • asystenta nawigacyjnego do nasłuchu UKF i obserwacji radarowej oraz prowadzenia brudnopisu dziennika
  • pomocnika mechanika (w razie potrzeby i w uzgodnieniu z mechanikiem)
  • żeglarzy trymujących żagle w miarę potrzeby
Zmiany na stanowiskach powinny następować nie rzadziej niż raz na godzinę, zaleca się zmiany co 30 min.
 
W godzinach 2200-0600 co godzinę wyznaczony przez oficera wachtowego żeglarz dokonuje obchodu wnętrza statku zwracając uwagę na:
  • wyłączenie niepotrzebnych świateł i zapewnienie oświetlenia przejść i WC
  • zapach dymu i inne nieznane zapachy
  • zabezpieczenie lodówek i pralek
  • zabezpieczenie pozostawionych ruchomych przedmiotów.
Obchodu kambuza i magazynu prowiantowego dokonuje co godzinę pełniący służbę mechanik, motorzysta lub pomocnik mechanika.
 
W godz. 0400-0800 wachta nawigacyjna pełniąca służbę (tzw. świtową), myje pokład klaruje wszystkie liny i przygotowuje banderę do postawienia oraz budzi kucharza i wachtę gospodarczą. Prace te wykonuje również w czasie postoju w porcie i na kotwicy.
 
Wachta kotwiczna - Wachtę kotwiczna pełni się wg rozkładu dla wacht nawigacyjnych.
Obowiązkiem wachty kotwicznej jest:
  • obserwacja sytuacji na morzu
  • sprawdzanie pozycji i kontrola czy kotwica trzyma
  • kontrola prawidłowego oświetlenia statku
  • dokonywanie obchodu statku, analogicznie do wachty nawigacyjnej.
Wachta kotwiczna może pełnić służbę w zmniejszonym składzie za zgoda kapitana.
 
Wachta gospodarcza - wachta gospodarcza trwa 24 godziny.
Zadaniem wachty gospodarczej jest:
  • utrzymanie porządku i czystości we wszystkich pomieszczeniach
  • zapewnienie niezbędnej pomocy kucharzowi przy przygotowaniu posiłków
  • wydawanie posiłków
  • zmywanie naczyń i sprzątanie po posiłkach.
Wachta portowa - zadaniem wachty portowej jest:
  • czuwanie nad bezpiecznym zacumowaniem statku
  • kontrola osób wchodzących i opuszczających statek
  • utrzymanie porządku na pokładzie i dokonywanie obchodu statku analogicznie jak wachta nawigacyjna i kotwiczna.
W godz. 08.00-20.00 wachtę portową pełni wachta gospodarcza, w pozostałych godzinach wachty nawigacyjne.
 
Wachta bosmańska - jest to wachta, która nie ma w danym dniu służby nawigacyjnej w godzinach 0800-2000.
Wachta ta w godz. 0900-1830 pozostaje do dyspozycji bosmana.
 
E. Stanowiska manewrowe
Stanowiska manewrowe przydzielane są w celu wykonania manewrów poprzedzonych alarmem manewrowym lub alarmem do żagli.
 
  1. Po ogłoszeniu alarmu manewrowego stanowiska manewrowe obsadzane są w następujący sposób:
  • St. oficer - zajmuje stanowisko na dziobie i kieruje praca I wachty i bosmana; 
  • Mechanik - zajmuje stanowisko przy pulpicie na mostku;
  • Motorzysta - obsadza ponton lub pozostaje w maszynowni;
  • Sternik manewrowy - zajmuje stanowisko przy pulpicie na mostku; Oficerowie wachtowi - zajmują stanowiska na śródokręciu, rufie i w kabinie nawigacyjnej wg dyspozycji kapitana;
  • I wachta - obsługuje cumy, szpringi, rzutki na dziobie pod dowództwem starszego oficera i/lub bosmana;
  • II i III wachta - pod dowództwem wyznaczonego oficera obsługuje odbijacze i trap oraz podnosi i opuszcza ponton;
  • IV wachta - pod dowództwem wyznaczonego oficera obsługuje cumy, szpringi i rzutki na rufie.
W czasie manewrów na silniku żeglarze nie biorący czynnego udziału w manewrze ustawiają się w swoich rejonach w szeregu możliwie blisko diametralnej statku tak, aby nie przeszkadzać w czynnościach związanych z manewrem.
  1. Po ogłoszeniu alarmu do żagli wachty obejmują następujące stanowiska manewrowe:
  • wachta / I oficer - dziób - szoty i fały sztaksli fokmasztu, szoty foka, szoty, gordingi i gejtawy żagli rejowych;
  • wachta / II oficer- śródokręcie - fały sztaksli grotmasztu, szoty, gordingi i gejtawy żagli rejowych, brasy;
  • wachta / III oficer- śródokręcie - fały i dirki grotżagla, brasy, szoty sztaksli grotmasztu;
  • wachta / IV oficer lub starszy wachty - rufa - fały dirki i szoty bezana, szoty grota.
Obsługę żagli rejowych wykonują ochotnicy z poszczególnych wacht. Manewrami żaglowymi kierują st. oficer i bosman. Oficerowie przydzielają stanowiska poszczególnym żeglarzom swoich wacht i nadzorują wykonywane przez nich czynności.
 
F. Dyscyplina i inne wymagania
  1. W zakresie przewinień dyscyplinarnych wszyscy członkowie załogi podlegają żeglarskim przepisom dyscyplinarnym PZŻ, a załoga stała dodatkowo przepisom kodeksu pracy.
  2. Załodze szkolnej zabrania się wnoszenia na statek i spożywania napojów alkoholowych jak również posiadania i używania narkotyków i innych środków odurzających.
  3. Zbiórka do podniesienia bandery zaczyna się o godz.0755. Załoga szkolna ze starszymi wachty i oficerami wachtowymi staje w dwuszeregu na pokładzie rufowym w następującym porządku: na prawej burcie I i III wachta, na lewej burcie wachta II i IV, załoga stała na obu burtach od strony śródokręcia, kapitan, z-ca kapitana i st. oficer na mostku. Komendy do podniesienia bandery podaje oficer wachty świtowej (godz.0400- 0800) on tez wyznacza żeglarzy do podniesienia bandery i dzwonu.
Zaleca się następującą sekwencje komend: baczność , na banderę patrz, banderę podnieś, baczność, spocznij. Po podniesieniu bandery odbywa się apel w ramach którego:
  •  kapitan podsumowuje wydarzenia dnia poprzedniego i omawia plan na dzień bieżący
  •  wydawane są bieżące polecenia st. oficera, oficerów i bosmana; - jest czas na zapytania, prośby, zażalenia i skargi
Banderę zdejmuje się bez zbiórki o zachodzie slońca, chyba ze statek znajduje się na obcym morzu terytorialnym, gdzie banderę nosi się również w nocy.
 
G. Wyokrętowanie
Wyokrętowanie załogi następuje po całkowitym sklarowaniu statku na pokładzie i wewnątrz oraz wydaniu zdeponowanych dokumentów przez starszego oficera lub przez osobę przez niego wyznaczoną.